Pozew o rozwód
Pozew o rozwód wszczyna sprawę o rozwiązanie małżeństwa. Sąd rozstrzyga w nim nie tylko o samym rozwodzie, ale też o winie, o dzieciach i o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania.
W skrócie
Rozwód jest możliwy, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, czyli ustały więzi uczuciowa, fizyczna i gospodarcza, a powrót do wspólnego życia nie jest prawdopodobny. Pozew składa się do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z nich nadal tam mieszka. Opłata od pozwu o rozwód jest stała i wynosi 600 zł. Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd obowiązkowo orzeka o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach.
Przesłanki rozwodu
Sąd orzeka rozwód, gdy stwierdzi zupełny i trwały rozkład pożycia. Nie orzeknie go jednak w trzech sytuacjach:
- gdyby wskutek rozwodu miało ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci,
- gdyby z innych względów orzeczenie rozwodu było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego,
- gdy żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraża zgody, chyba że jego odmowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Rozwód z orzekaniem o winie i bez
| Bez orzekania o winie | Z orzeczeniem o winie | |
|---|---|---|
| Warunek | Zgodny wniosek obojga małżonków | Żądanie choćby jednego z nich |
| Czas trwania sprawy | Zwykle jedna rozprawa | Postępowanie dowodowe, świadkowie, często kilka terminów |
| Alimenty na małżonka | Możliwe przy niedostatku, ograniczone w czasie do pięciu lat od rozwodu, z możliwością przedłużenia | Małżonek niewinny może żądać alimentów od wyłącznie winnego także wtedy, gdy nie znajduje się w niedostatku, jeżeli rozwód pociąga istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej |
| Zwrot opłaty | Sąd zwraca połowę opłaty przy rozwodzie bez orzekania o winie | Brak zwrotu, koszty rozdziela się według wyniku sprawy |
Wybór między tymi wariantami to decyzja procesowa o realnych skutkach majątkowych. Bywa, że rezygnacja z orzekania o winie oszczędza rok postępowania, a bywa, że pozbawia prawa do alimentów na wiele lat.
Rozstrzygnięcia dotyczące dzieci
Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, w wyroku rozwodowym sąd orzeka obowiązkowo o:
- władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi,
- kontaktach rodziców z dziećmi, chyba że zgodnie wniosą o odstąpienie od orzekania w tym zakresie,
- wysokości alimentów, w jakiej każdy z małżonków ma przyczyniać się do utrzymania i wychowania dzieci.
Jeżeli rodzice przedstawią zgodne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów, sąd uwzględni je, o ile jest zgodne z dobrem dziecka. Przygotowanie takiego porozumienia razem z pozwem skraca postępowanie.
Mieszkanie i majątek
W wyroku rozwodowym sąd orzeka o sposobie korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania. Podział majątku wspólnego sąd przeprowadza w sprawie rozwodowej tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu, co w praktyce oznacza sytuacje zgodnego stanowiska stron. W pozostałych przypadkach podział majątku prowadzi się w odrębnej sprawie przed sądem rejonowym.
Opłata i sąd właściwy
- Opłata stała od pozwu o rozwód: 600 zł. Przy rozwodzie bez orzekania o winie sąd zwraca powodowi połowę uiszczonej opłaty.
- Sąd okręgowy, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich nadal tam przebywa. W przeciwnym razie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy i tego nie da się ustalić, sąd miejsca zamieszkania powoda.
- Wniosek o zwolnienie od kosztów jest możliwy przy trudnej sytuacji majątkowej i wymaga złożenia oświadczenia na urzędowym formularzu.
Co przygotować, żebyśmy sporządzili pozew
- odpis skrócony aktu małżeństwa,
- odpisy skrócone aktów urodzenia małoletnich dzieci,
- informację o dacie i przyczynach rozkładu pożycia,
- dane o dochodach obojga małżonków i o kosztach utrzymania dzieci,
- informację, czy planowane jest żądanie orzeczenia o winie,
- dane świadków, jeżeli sprawa ma dotyczyć winy,
- informację o sytuacji mieszkaniowej.
Pytania i odpowiedzi
Ile trwa sprawa rozwodowa?
Rozwód bez orzekania o winie, przy zgodnym stanowisku małżonków i uzgodnionej sytuacji dzieci, kończy się często na pierwszej rozprawie. Sprawa z orzekaniem o winie wymaga przesłuchania świadków i trwa zwykle od kilku miesięcy do kilku lat, w zależności od obciążenia sądu i liczby wniosków dowodowych.
Czy trzeba mieć pełnomocnika w sprawie o rozwód?
Nie ma takiego obowiązku, strona może działać samodzielnie. Przymus adwokacko-radcowski dotyczy dopiero skargi kasacyjnej. Przy sprawie z orzekaniem o winie albo ze sporem o dzieci udział pełnomocnika bywa jednak istotny dla wyniku.
Czy separacja jest szybsza od rozwodu?
Separacja wymaga wykazania zupełnego rozkładu pożycia, ale bez przesłanki trwałości. Przy zgodnym żądaniu małżonków bez wspólnych małoletnich dzieci orzeka ją sąd w postępowaniu nieprocesowym, co bywa szybsze. Separacja nie pozwala jednak zawrzeć nowego małżeństwa.
Zamów pozew o rozwód
Opisz sytuację w formularzu. Wycena jest bezpłatna, a w odpowiedzi wskażemy, jakie dokumenty będą potrzebne.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: maj 2026. Ostatnia aktualizacja: 2026-09-02.