Zażalenie na postanowienie sądu
Zażalenie służy zaskarżeniu postanowień, które nie kończą sprawy merytorycznie, ale wpływają na jej przebieg albo na sytuację majątkową stron.
W skrócie
Zażalenie wnosi się w terminie tygodnia od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, a jeżeli sąd nie sporządzał uzasadnienia, od dnia ogłoszenia albo doręczenia postanowienia. Składa się je do sądu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Nie każde postanowienie podlega zażaleniu, katalog jest ustawowy. Część zażaleń rozpoznaje inny skład tego samego sądu, co określa się mianem zażalenia poziomego, a część sąd drugiej instancji.
Na jakie rozstrzygnięcia przysługuje zażalenie
Zażalenie przysługuje na postanowienia kończące postępowanie w sprawie oraz na postanowienia wymienione w ustawie. Najczęściej spotykane w praktyce to rozstrzygnięcia dotyczące:
- zwrotu pozwu oraz odrzucenia pozwu albo innego pisma,
- zabezpieczenia roszczenia, jego zmiany albo uchylenia,
- kosztów procesu, gdy strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy,
- zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu,
- zawieszenia i umorzenia postępowania,
- skazania na grzywnę i innych rozstrzygnięć porządkowych,
- nadania klauzuli wykonalności oraz czynności komornika w postępowaniu egzekucyjnym.
Pouczenie zamieszczone pod postanowieniem wskazuje, czy i w jakim terminie środek zaskarżenia przysługuje oraz do jakiego sądu. Warto je przeczytać przed podjęciem dalszych kroków.
Co musi zawierać zażalenie
- Oznaczenie sądu, stron i sygnatury akt.
- Wskazanie zaskarżonego postanowienia i zakresu zaskarżenia.
- Zwięzłe przedstawienie zarzutów wraz z ich uzasadnieniem.
- Wniosek o zmianę albo uchylenie postanowienia, z określeniem żądanego rozstrzygnięcia.
- Podpis, załączniki i odpis dla strony przeciwnej.
Zażalenie jest środkiem zwięzłym. Sąd oczekuje wskazania konkretnego uchybienia, a nie ponownego opisu całej sprawy.
Opłata
Zażalenie podlega opłacie, której wysokość zależy od przedmiotu rozstrzygnięcia. Przy części rozstrzygnięć obowiązuje opłata stała, a w sprawach majątkowych opłata liczona jak od pozwu w części ułamkowej. Nieopłacone zażalenie wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika podlega odrzuceniu, dlatego kwestię opłaty ustala się przed złożeniem pisma. Aktualną wysokość opłat trzeba sprawdzić w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Zażalenie poziome
W wielu przypadkach zażalenie rozpoznaje inny skład tego samego sądu, a nie sąd wyższej instancji. Dotyczy to między innymi rozstrzygnięć o kosztach, o zwolnieniu od kosztów sądowych czy o zawieszeniu postępowania. Rozwiązanie skraca postępowanie, ale nie zmienia wymagań co do treści pisma ani terminu jego wniesienia.
Co przygotować, żebyśmy sporządzili zażalenie
- zaskarżane postanowienie wraz z uzasadnieniem i pouczeniem,
- informację o dacie jego doręczenia,
- pismo, którego postanowienie dotyczy, na przykład wniosek o zabezpieczenie,
- dotychczasowe pisma procesowe w sprawie,
- wskazanie, jakie rozstrzygnięcie uważasz za prawidłowe.
Pytania i odpowiedzi
Czy zażalenie wstrzymuje wykonanie postanowienia?
Co do zasady nie. Postanowienie o zabezpieczeniu jest wykonalne mimo wniesienia zażalenia. Sąd może jednak wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, jeżeli strona złoży taki wniosek i go uzasadni.
Czy do zażalenia trzeba najpierw wnioskować o uzasadnienie?
Jeżeli postanowienie zapadło na posiedzeniu niejawnym i doręczono je bez uzasadnienia, wniosek o uzasadnienie jest konieczny, a termin na jego złożenie wynosi tydzień. Gdy postanowienie doręczono z uzasadnieniem, tygodniowy termin na zażalenie biegnie od doręczenia.
Sąd odrzucił mój pozew. Co dalej?
Na postanowienie o odrzuceniu pozwu przysługuje zażalenie. Warto najpierw ustalić przyczynę odrzucenia, bo część z nich, na przykład brak zdolności sądowej strony przeciwnej albo niewłaściwa droga, wskazuje raczej na potrzebę skorygowania pozwu niż na zaskarżenie rozstrzygnięcia.
Zamów zażalenie
Prześlij postanowienie i informację o dacie doręczenia. Termin tygodniowy jest krótki, dlatego takie zgłoszenia obsługujemy priorytetowo.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: maj 2026. Ostatnia aktualizacja: 2026-09-02.